Lesbisch Archief Nijmegen, voor jou en van jou


Welkom bij Lesbisch Archief Nijmegen

1978 Lesbiese Maand NijmegenLesbisch Archief Nijmegen (LAN) is het enige zelfstandige lesbisch archief in Nederland en bestaat 30 jaar. LAN beheert honderden (Nijmeegse) affiches, prentbriefkaarten, buttons en foto's van en over de Nijmeegse vrouwen- en pottenbeweging. Ruim 4000 Nederlandse en buitenlandse boeken (romans, biografieën, poëzie, theorie, kunst) staan in de boekenkast. De LAN-collectie bevat knipselmappen, tijdschriften, zo'n 1000 video- en audio-opnames. Daarnaast beheert LAN nalatenschappen van dames uit het Nijmeegse vrouwencircuit en archieven van vrouweninitiatieven als Basta En Route, de Vrouwenfietswerkplaats en de Nijmeegse Vereniging ter Bevordering van Vrouwencultuur De Feeks. De LAN-collectie blijft groeien door bijdragen van Vriendinnen van het LAN en bezoekers van deze site.

LAN wil het (Nijmeegs) lesbisch erfgoed niet alleen behouden en beheren. We vinden het belangrijk de lhbt-geschiedenis zo breed mogelijk toegankelijk te maken. Er zijn al projecten gestart voor digitalisering van de grote affiche-collectie, van alle jaargangen COC-ledenblad PINK, van de steeds groeiende LAN foto-collectie en van het Nijmeegs vrouwenblad Vrouwentongen.

Roze Geschiedenis Nijmegen is een project van SchoolsOUT, mede mogelijk gemaakt door gemeente Nijmegen en GGD Gelderland-Zuid.Belangrijk is ook het project met stichting Quest en Fotografica: rozegeschiedenis-nijmegen.nl   Een vervolg op de tentoonstelling Tuffen Kazen Klemen, de roze geschiedenis van Nijmegen van nul tot nu van begin 2013 in het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis. De website [in opbouw] wordt ontwikkeld in samenwerking met het Nijmeegse SchoolsOUT en mede mogelijk gemaakt door gemeente Nijmegen. Rozegeschiedenis-nijmegen.nl wil een handleiding zijn voor [COC-]voorlichters en docenten. Als je zelf lhbt bent, kan de website je wellicht op weg helpen bij het ontdekken van je eigen geschiedenis.

*******
Ken je geschiedenis: 100 jaar Nijmeegse Vierdaagse en Roze Woensdag

2012, 18 juli Roze Woensdag Hertogstraat Nijmegen

De Vierdaagse Nijmegen en de Zomerfeesten zijn met Roze Woensdag nu een 'Feest Voor Iedereen'. Dat is niet altijd zo geweest. Eind vorige eeuw werden de zomerfeesten nogal eens ontsierd door dronken 'feestgangers' en militairen. Traditioneel waren de knokpartijen tussen Nijmeegse Molukkers en Nederlandse militairen. Minder folkloristisch was het [seksueel] geweld tegen homo's, lesbo's, feministische vrouwen en iedereen die 'anders' was. De plekken waar deze groepen samenkwamen waren tijdens de Vierdaagse geregeld het mikpunt van relzoekers. Vrouwenkafee De Feeks zorgde altijd voor extra bewaking en heeft ook wel haar deuren moeten sluiten, omdat de - toch stoere - vrouwen het niet meer aandurfden.

In 1983 bereikte dit moois een hoogtepunt. In de Van Welderenstraat - waar nu de Thom Tom is - was begin jaren 80 homo-café 't Bakkertje gevestigd, toen min of meer de huiskamer van homo en lesbisch Nijmegen. Tijdens de zomerfeesten van 1983 was het daar elke avond raak. Opgeschoten jongeren probeerden 't Bakkertje binnen te dringen en toen dat niet lukte belaagden zij bezoekers. Er vielen gewonden, maar de 'feestgangers' werden door de ruim aanwezige politie slechts gesust. Pas toen er een bierblikje naar een politiepaard werd gegooid greep de politie in. Zo lagen in die tijd blijkbaar de prioriteiten.

Is Het Hier Oorlog?Veel homo's, lesbo's en feministische vrouwen besloten in die tijd om in de derde week van juli Nijmegen te verlaten. Er waren gelukkig ook protesten. Onder andere wandelklub 'Is het hier oorlog' protesteerde tegen de aggressieve aanwezigheid van militairen. Tijdens de marsen werden seksistische liederen gezongen en gescandeerd ["Kill, kill, kill, rape, rape, rape, blood, blood, blood"]. Bij de intocht marcheerden de militairen met mitrailleurs Via Gladiola op, toegejuicht door enthousiaste omstanders. Het protest van 'Is het hier oorlog' bestond er uit, dat ze gewoon meeliepen met een t-shirt waarop 'Is het hier oorlog' stond. Dat was voor veel omstanders genoeg aanleiding voor het gooien van tomaten en uitschelden van de wandelaars. [foto: Hans van Dijk (Anefo), bron: Nationaal Archief/Europeana]

Tijdens de intocht van 1983 werd vanuit een pand aan de St. Annastraat met spandoeken aandacht gevraagd voor de gang van zaken in de Van Welderenstraat. Ook hier kwam het tot schermutselingen en greep de politie niet in. Over de rellen werd in oktober 1983 door COC-Nijmegen het 'Zwartboek Zomerfeesten 1983' samengesteld [klik op de omslag om te lezen]. De inhoud van dit Zwartboek was voor zowel het Roze Front als de nationale Roze Zaterdag-organisatie aanleiding om Roze Zaterdag 1984 in Nijmegen te houden. Dit heeft de positie van de lhbt-beweging in de stad versterkt.

In de officiële geschiedschrijving van de Nijmeegse Vierdaagse wordt tot op heden wel wandelklub 'Is het hier Oorlog' - knarsentandend - beschreven. Het verhaal van de anti-homorellen in 1983 wordt consequent verzwegen.

De gebeurtenissen tijdens de Zomerfeesten 1983 brachten horeca-ondernemers in de Van Welderenstraat en de redactie van COC-blad PINK op het idee van een Roze straatfeest, waaruit later Roze Woensdag ontstond. Gemeente Nijmegen nam in 1987 haar verantwoordelijkheid met het uitbrengen van een nota voor een Nijmeegs homo- en lesbisch beleid, genaamd 'Meer Dan Tolerantie'. En voor het eerst in Nederland werd een Klankbordgroep [1988] ingesteld, die de taak had de gemeente gevraagd en ongevraagd te adviseren aangaande het homo- en lesbisch beleid. COC Nijmegen ging in gesprek met de politie over het voorkomen van geweld tegen homo's en lesbo's. Met als resultaat in 1989 het project 'Geschopt, Gepakt, Geslagen?'.

Het is hoopgevend dat binnen één generatie opvattingen zodanig kunnen veranderen dat we nu Roze Woensdag vieren. Maar dat is dus niet vanzelf gegaan. [bron: Helm de Laat]

Lesbisch Archief Nijmegen wil haar collectie zo breed mogelijk toegankelijk maken.

word Vriendin van Lesbisch Archief Nijmegen
Over het LAN
korte geschiedenis
organisatie / doelstelling
word Vriendin

LAN-folder
LAN-nieuwsbrief
zoeken op lesbischarchief.nl
links & tips
sponsorverkoop
prentbriefkaarten
advertenties

Aardigheden
Mädchen in Uniform
Van Cris tot k.d.
Anita, Sophia en Lida

IN DE LAN_collectie
film en video
POTTENKIJKER 2000

affiches
tijdschriften
foto's recent

De Feeks
Vrouwen van Nijmegen, twintig jaar in beweging
© Lesbisch Archief Nijmegen  |  beheer: (024) 323 67 24  |   website: fotografica-nijmegen.nl  |  doneren: Stichting Vriendin NL25 INGB 0001 4727 09  |