De Feeks : Nijmeegse Vereniging ter Bevordering van Vrouwencultuur

Lesbisch Archief Nijmegen beheert het archief van de Nijmeegse Vereniging ter Bevordering van Vrouwencultuur De Feeks . Het De Feeks-archief bevat de rijke geschiedenis van de Nijmeegse vrouwen- en pottenbeweging in de jaren 70, 80 en 90. We gaan de archieven van de boekhandel, het kafee en het documentatiecentrum ontsluiten, digitaliseren en deels online zetten. Want De Feeks dient haar terechte plaats te krijgen in de landelijke vrouwengeschiedenis. Een begin is al gemaakt met De Feeks publicaties.

De Feeks start in november 1977 met een vrouwenboekhandel aan de Ridderstraat Nijmegen. In januari 1978 opent Vrouwenkafee De Feeks en in september 1978 gaat het dokumentatiecentrum (vdc) van start in de kelder van het pand.

Mei 1986 sluit café De Feeks haar deuren. Het bezoek was te weinig om het café draaiende te houden.

vdc De Feeks komt de kelder uit en kraakt in 1982 een historisch pand tegenover het kafee. Eind 1986 kan vdc De Feeks na een renovatie door de gemeente de benedenverdieping van het pand gaan huren. December 2011 moet vdc De Feeks sluiten, de subsidies zijn gestopt.

Boekhandel De Feeks verhuist in mei 1984 naar het centrum van Nijmegen en wordt in eind 2007 overgenomen door een mannenstel. Boekhandel De Feeks is gespecialiseerd in homo-, lesbische en vrouwenliteratuur en anno 2013 nog alive and kicking. Maar kan in deze barre tijden een steun in de rug goed gebruiken!

Vereniging ter Bevordering van Vrouwencultuur De Feeks

Panorama De Feeks locatie aan de Ridderstraat; © Ineke Duursema

Een panorama uit 1982 van De Feeks-locatie Nijmegen. Je ziet de voordeur en de etalage van boekhandel De Feeks aan Ridderstraat 11. Om de hoek, aan Anthoniusplaats 16, was Vrouwenkafee De Feeks. Het pand links is Anthoniusplaats 1, toen gekraakt door vrouwen van dokumentatiecentrum De Feeks en nu het Roze Huis Nijmegen. De header van deze pagina is een foto van grafitti op de muur van Anthoniusplaats 1. Op de voorgrond een solidaire non in stoere leren jas. Ze kwam regelmatig in het kafee koffie drinken en woonde in klooster Bethlehem (nu hospice Bethlehem) aan het eind van Anthoniusplaats [klik op de foto's om te vergroten].

1977, Oprichtings affiche Nijmeegse Vereniging ter Bevordering van Vrouwencultuur De Feeks

"Er was in Nijmegen in 1977 geen vrouwenboekhandel, geen vrouwenkafee dat elke dag geopend was, laat staan een dokumentatiecentrum. Voor de broodnodige feministische literatuur reisden we naar de vrouwenboekwinkel in Utrecht of Amsterdam, of konden we in mindere mate terecht bij de linkse boekhandel De Oude Mol. Het Derde Wereld Centrum had een bescheiden dokumentatie en voor meer uitgebreide informatie moesten we naar het IAV (Internationaal Archief van de Vrouwenbeweging) in Amsterdam. Wat het kafee betreft: alleen op woensdagavonden konden we elkaar ontmoeten op de vrouwenavond in Café de la Paix, en verder waren er de maandelijks baravonden van het pas geopende Vrouwencentrum.
Het was dan ook duidelijk dat toen in juni 1977 zes vrouwen het initiatief namen om een vrouwenboekwinkel te beginnen, de behoefte daaraan groot was. En al spoedig kwamen daar de andere 'poten' bij: dokumentatiecentrum, kafee en Kulturele Klup.
Enkele maanden na de eerste bijeenkomst vonden we een pand dat geschikt was om de hele Feeks te herbergen. Op 21 november 1977 opende de vrouwenboekhandel haar deuren en op 21 januari 1978 volgde het kafee. Dit alles kwam tot stand door persoonlijke leningen, giften, een lening van de brouwerij en van de bank en door de kostenbesparende inzet van veel vrouwen."
[Ineke van Mourik, uit: De Feeks, een spannend bedrijf in woord en beeld; over vijf jaar vrouwenkultuur, 1983]